islam güzeldir
Bismillahrirahmanirrahim


islam güzeldir

İslam Güzeldir
 
AnasayfaTakvimGaleriSSSAramaÜye ListesiKullanıcı GruplarıKayıt OlGiriş yap

Paylaş | 
 

 Organ Nakli

Önceki başlık Sonraki başlık Aşağa gitmek 
YazarMesaj
Hâdimul İslam


avatar

Cinsiyet Cinsiyet : Erkek

Mesaj Sayısı Mesaj Sayısı : 1064

Kayıt tarihi Kayıt tarihi : 02/08/10

Yaş Yaş : 29

Nerden Nerden : DİYAR-I İSLAM


MesajKonu: Organ Nakli    Paz Kas. 18, 2012 6:26 pm

Ölmüş
kimselerden alınacak organ ve dokuların, tedavileri ancak bu yoldan
yapılabilecek hastalara nakli konusunda, Başkanlık Makamından havale
olunan dilekçe Kurulumuzca incelendi.

Yapılan müzakere sonunda :

Kur'an-ı Kerim ve hadis-i şeriflerde, organ ve doku nakli konusunda
sarih bir hüküm bulunmamaktadır. İlk müçtehit ve fakihler de, kendi
devirlerinde böyle bir mesele söz konusu olmadığı için, bu ameliyyenin
hükmünü geniş şekilde açıklamamışlardır. Ancak dinimizde, Kitap ve
Sünnet'in delaletlerinden çıkarılmış umumî hükümler ve kaideler de
vardır. Kitap ve Sünnet'te açık hükmü bulunmayan ve her devirde
karşılaşılan yeni yeni meselelerin hükümleri, İslâm fakihleri tarafından
bu umumî kaideler ile hükmü bilinen benzer meselelere kıyas edilerek
çıkarılmış, hiçbir mesele cevapsız bırakılmamıştır. Organ ve doku nakli
konusunda hükmünü tayinde de aynı yola baş vurulması uygun olacaktır.

Bilindiği üzere, insan mükerrem bir varlıktır. Mahlukatı içinde Allah
onu mümtaz kılmıştır. Bu itibarla normal durumlarda ölü ve diri
kimselerden alınan parça ve organlardan faydalanılması, insanın hürmet
ve kerametine aykırı görüldüğünden, İslam fakihlerince caiz
görülmemiştir. Ancak, zaruret durumunda, zaruretin mahiyet ve miktarına
göre bu hüküm değişmektedir.

Nitekim dinimiz, bir kısım fiil ve davranışları yasak kılmış, Kitap ve
Sünnet bunları tespit etmiştir. Sözgelimi murdar hayvan (meyte), kan,
domuz eti, şarap... vb. şeylerin yenilip içilmesi, alınıp satılması,
ilaç olarak kullanılması haram kılınmıştır. Ancak zaruret halinde
bunlardan zaruret miktarında (ölmeyecek kadar) yenilip içilmesinin
(el-Bakara, 173; el-Maide, 3; el-En'am, 119) meşru olduğu beyan
buyrulmuştur.

Söz konusu ayet-i celilelerden, İslâm fakihleri, zaruretlerin bir ölçüde
dinen yasaklanmış şeyleri mübah kıldığı ve zaruret halinde sadece
ayet-i kerimelerde beyan edilen yasakların değil, zaruret halinin
giderilmesi için yapılması zorunlu ve başka bir çare olmayan bütün
yasakların zaruret miktarınca işlenmesinin caiz ve mübah olduğu sonucuna
varmışlardır.

O halde, ölmüş kimselerden tedavi maksadıyla organ ve doku alma ve
bunları hasta veya yaralı kimselere nakletme konusunda bir hükme
ulaşabilmek için;

Zarurete binaen, cesedin kesilmesi, organ ve dokularından bir kısmının alınmasının caiz olup olmadığı,

Hastalığın tedavisinin zaruret sayılıp sayılmayacağı (Haram ile tedavinin hükmü)

Organ ve doku nakli caiz ise hangi şartlarla caiz olduğunun bilinmesi gerekmektedir.

İslam fakihleri, karnında canlı halde bulunan çocuğun kurtarılması için ölü annenin karnının yarılmasına,

Başka yoldan tedavileri mümkün olmayan kimselerin kırılmış kemiklerinin yerine, başka kemiklerin nakline,

Bilinmeyen hastalıkların öğrenilmesi ve hayatta bulunmaları sebebiyle
ölülere nisbetle daha çok şayan-ı ihtiram olan hastaların tedavilerinin
sağlanabilmesi için, yakınlarının rızası alınmak suretiyle, ölüler
üzerinde otopsi yapılmasının caiz olacağına,

Fetva vermişler, canlı bir kimseyi kurtarmak için, ölünün bir parçasını
itlaf etmeyi caiz görmüşlerdir. Nitekim, Müşavere ve Dini Eserleri
İnceleme Kurulu'nun 16.4.1952 tarih ve 211 sayılı kararında, özetle;

"...âmmenin menfaat ve maslahatı göz önünde tutularak, bilinmeyen bir
hastalığın bilinir hale gelmesi, hastalığın bilinmemesinden doğacak âmme
zararının önlenmesi, hayatta bulunmaları sebebiyle daha şayan-ı ihtiram
olan hastaların tedavilerinin sağlanması gibi maslahat ve şer'î
hikmetlerin husule gelmesini temin için, yakınlarının rızası alınarak,
ölüler üzerinde otopsi yapmanın caiz olacağı ve bu gibi sebepler
dolayısıyle ölüye gösterilmesi gereken hürmet ve tekrimin zevaline
katlanmanın, İslamî hükümlerin bir gereği olduğu..." ifade olunmuştur.

İslam fakihleri, açlık ve susuzluk gibi, hastalığı da haramı mübah kılan
bir zaruret saymışlar, başka yoldan tedavileri mümkün olmayan
hastaların haram ilaç ve maddelerle tedavilerini caiz görmüşlerdir.
Günümüzde kan, doku ve organ nakli ve tedavi yolları arasına girmiş
bulunmaktadır. O halde, hayatı veya hayatî bir uzvu kurtarmak için başka
çare olmadığında, kan, doku ve organ nakli yolu ile de bazı şartlara
uyularak, tedavinin caiz olması gerekir. Nitekim, Müşavere ve Dinî
Eserleri İnceleme Kurulunun 25.10.1960 tarih ve 492 sayılı kararında,
"tedavileri için kan nakline zaruret bulunan hasta ve yaralılara başka
kimselerden kan naklinin; başka kimselerden alınacak parçaların
takılmasıyla görmeleri mümkün olduğu takdirde; hayatında buna izin
vermiş olan kimselerin, ölümlerinden sonra gözlerinden alınacak
parçaların bu durumdaki kimselere takılmalarının caiz olacağı..." beyan
edilmiştir.

Din İşleri Yüksek Kurulu'nun 19.01.1968 gün ve 3 sayılı gerekçeli
kararında ise "yalnız hayatı kurtarmak için değil, bir organı tedavi
etmek, hastalığın tedavisini çabuklaştırmak için de kan naklinin caiz
olduğu, tıbbi ve hukuki kaidelere riayet edilmek şartıyla kalp naklinin
de caiz olacağı..." ifade olunmuştur.

Yurdumuz dışında, çeşitli İslâm Ülkelerinin yetkili kişilerince de aynı yolda fetvalar verildiği bilinmektedir.

Kurulumuzca da aşağıdaki şartlara uyularak yapılacak organ ve doku naklinin caiz olacağı sonucuna varılmıştır.

Zaruret halinin bulunması, yani hastanın hayatını veya hayatî bir uzvunu
kurtarmak için, bundan başka çaresi olmadığının, meslekî ehliyet ve
dürüstlüğüne güvenilen bir tabip tarafından tespit edilmesi,

Hastalığın bu yoldan tedavi edilebileceğine tabibin zann-ı galibinin bulunması,

Organ veya dokusu alınan kişinin, bu işlemin yapıldığı esnada ölmüş olması,

Toplumun huzur ve düzeninin bozulmaması bakımından organ veya dokusu
alınacak kişinin sağlığında (ölmeden önce) buna izin vermiş olması veya
hayatta iken aksine bir beyanı olmamak şartıyla, yakınlarının rızasının
sağlanması,

Alınacak organ veya doku karşılığında hiçbir şekilde ücret alınmaması,

Tedavisi yapılacak hastanın da kendisine yapılacak bu nakle razı olması gerekir.

el-İsra Suresi , 70; et-Tin Suresi, 4

el-Hidaye, el-İnaye ve Feth'ül-Kadir 1/65; Fethu babi'l-İnaye, 1/126; Fetevay-ı Hindiye, 2/390

Cessas, Ahkamü'l-Kur'an, 1/156; İbnü'l-Arabi, Ahkamü'l-Kur'an, 1/55; Kurtubi, 2/232 ve 7/73; İbn Hazm, el-Muhalla, 7/426

Fetevay-ı Hindiye, 2/296; el-Va'yü'l-İslami, Sayı 137, Yıl 1396, Kuveyt; Istılahat-ı Fıkhiye, 3/157

Fetevay-ı Hindiye 2/390


Sayfa başına dön Aşağa gitmek
http://islamguzeldir.yetkin-forum.com
 
Organ Nakli
Önceki başlık Sonraki başlık Sayfa başına dön 
1 sayfadaki 1 sayfası
 Similar topics
-
» Bitkilerde Üreme ve Gelişme

Bu forumun müsaadesi var:Bu forumdaki mesajlara cevap veremezsiniz
islam güzeldir :: SERBEST KÜRSÜ :: Genel İslami Konular :: Fetva Meclisi :: Yazılı Fetva-
Buraya geçin: